Blog

 

Wat maakt het zo lastig om ons gedrag te veranderen?

 

Welke overtuigingen heb jij je eigen gemaakt?

 

Je hebt je in de loop van je leven allerlei overtuigingen, normen en waarden eigen gemaakt (van huis uit meegekregen of uit eigen ervaringen opgebouwd), die bepalen hoe je denkt dat jij je moet gedragen, hoe je bent en hoe de wereld in elkaar zit.

 

Een eenvoudig voorbeeld kan zijn dat jij vindt dat je altijd netjes gekleed moet zijn, voordat je de deur uitgaat. Dat is als het ware een onderdeel van jouw plattegrond. Die helpt jou om je weg te vinden in het leven, maar tegelijkertijd beperkt deze plattegrond je ook, omdat deze vaak al op jonge leeftijd gevormd is toen je nog niet alles even goed kon begrijpen.

 

De kans is groot dat je eventuele ‘foutjes’ op jouw plattegrond, die je onterecht beperken in je mogelijkheden, nooit meer in twijfel trekt of opnieuw uitprobeert. Dat is jammer, want meestal heb je alles in je om ook ander gedrag te kunnen laten zien, maar is het vooral jouw eigen plattegrond van “hoe het hoort” of “hoe je nu eenmaal bent” die jou daarin belemmert.

 

Je hoort toch netjes gekleed te zijn?
Stel je voor dat iemand over het eerder genoemde voorbeeld zegt dat je er heus niet altijd super verzorgd en netjes uit hoeft te zien. Voor jou is netjes kleden eigenlijk de enige mogelijkheid, omdat je misschien geleerd hebt dat het belangrijk is wat anderen over jou denken. Dit doe je altijd al en je vindt ook dat het zo hoort.

 

Het tegenovergestelde van je netjes kleden is je slordig kleden. Als je om je heen kijkt, dan kun je zien dat dit tegenovergestelde gedrag ook bestaat (bijv. een buurvrouw die haar hondje uitlaat in haar ochtendjas of die in een trainingspak boodschappen gaat doen of wat voor jou dan ook slordig kleden is). Schijnbaar vinden anderen jouw overtuiging “dat je altijd netjes gekleed moet zijn” niet zo belangrijk. Misschien hebben zij lak aan wat anderen van hun kleding vinden. Stiekem ben je misschien jaloers en denk je: “Ik wou dat ik dat kon”. Maar jij lijkt vast te zitten in jouw eigen manier van doen, waardoor tegenovergesteld gedrag uitproberen onmogelijk lijkt.

 

Op zoek naar jouw overtuigingen
Als we onze mogelijkheden in het leven willen uitbreiden, dan is het goed om naar onze eigen ‘routekaart’ te kijken. Vraag je eens af op welke punten jij graag iets anders zou willen doen, wat je tot nu toe erg lastig vindt. Welk ander gedrag zou je kunnen/willen uitproberen? Hoe zou het zijn om te ontdekken wat het effect daarvan kan zijn? Waar gaat dat gedrag in essentie over? Welke overtuiging ligt daaraan ten grondslag?

 

Je hoeft als persoon niet helemaal te veranderen. De kwaliteiten die jij ontwikkeld hebt kun je blijven inzetten. Je wordt niet ineens een ander mens, maar het kan wel verrijkend zijn om extra mogelijkheden aan jouw opties toe te kunnen voegen.

 

Waardoor kun je in je oude gedrag blijven hangen?
Ondanks dat we graag nieuw gedrag willen uitproberen kan er toch iets aan ons blijven trekken om bij het oude gedrag te blijven. Dat heeft onder andere met de volgende 4 punten te maken:

 

  1. Het is makkelijker om te blijven doen wat je deed, omdat de uitkomst daarvan bekend is, terwijl nieuw gedrag uitproberen spannend is, omdat je nog niet precies weet wat de uitkomst daarvan zal zijn. Onzekerheid kan ons remmen.
  2. Soms denken we dingen die ons niet vooruit helpen. Dit noemen we ook wel beperkende overtuigingen. Door die gedachten helpen we onze eigen ambities snel weer om zeep, zoals bijvoorbeeld: “ik kan het toch niet”, “het gaat nooit iets worden met mij”, “ik ben anders”, enz. Met deze gedachten help je jezelf niet, maar rem je jezelf juist af. Het is goed om te onderzoeken wat je tegen jezelf zegt als je iets nieuws wilt leren/uitproberen en of je eventueel een meer ondersteunende gedachte kunt bedenken, om jezelf niet af te remmen.
  3. Er is vaak sprake van een (wellicht onbewuste) loyaliteit naar een persoon of groep waar de overtuiging/gedragsregel vandaan komt of mee gedeeld wordt. Zodra je ander gedrag laat zien, ben je niet langer trouw aan deze persoon of groep. Dat voelt vaak ongemakkelijk, het kan gaan schuren en dat kan zich in verschillende vormen uiten, zoals bijvoorbeeld schaamte, ongemak, schuldgevoel, spanning enz.
  4. Nieuw gedrag uitproberen is ook iets nieuws leren doen. De kans is groot dat het niet in één keer helemaal goed gaat. Het is dan belangrijk om door te zetten. Niemand heeft leren fietsen, door na de eerste keer vallen op te geven. Dus blijf oefenen en vier ieder klein succesje om jezelf te motiveren om door te zetten, tot je het kunt. Geef niet op!

 

Nieuw gedrag aanleren kan even ongemakkelijk voelen
Door meer inzicht in wat je tegen kunt komen als je nieuw gedrag gaat uitproberen, krijg je hopelijk meer begrip voor jezelf en meer geduld met jezelf. Je weet nu waarom het soms zo lastig is om je gedrag te veranderen. Je zult dat ongemak moeten verduren als je nieuw gedrag wilt aanleren. 

 

Mirjam

 

Een coach kan je helpen om samen te onderzoeken welk gedrag jij graag zou willen veranderen en hoe je meer inzicht kunt krijgen in bijvoorbeeld de hierboven genoemde onderwerpen “beperkende overtuigingen” en “loyaliteiten”. Neem contact met ons op voor een vrijblijvend gesprek met een van onze coaches.